دوران نقاهت پس از عمل جراحی یا آسیبدیدگیهای شدید حرکتی، معمولاً با ترس از آسیب مجدد مفاصل همراه است. در این میان، ورزشهای ایزومتریک در فیزیوتراپی بهعنوان یک راهکار نجاتبخش و ایمن شناخته میشوند که بدون نیاز به حرکت دادن مفصل آسیبدیده، روند بهبود شما را سرعت میبخشند. واژه ایزومتریک از دو بخش «ایزو» (یکسان) و «متریک» (طول) تشکیل شده است؛ به این معنی که در حین تمرین، طول عضله تغییری نمیکند و مفاصل کاملاً بیحرکت میمانند. اگر به دنبال روشی مطمئن برای بازگرداندن قدرت به عضلات ضعیف خود بدون تحمل درد مفاصل هستید، آشنایی با تمرینات ایزومتریک و نحوه عملکرد آنها، اولین و مهمترین قدم در مسیر توانبخشی شما خواهد بود.
چه زمانی باید از ورزشهای ایزومتریک استفاده کنید؟
انقباضهای ماهیچهای ایزومتریک را میتوان در تمام طول دوره توانبخشی و همینطور در خلال برنامه ورزش در منزل نیز مورد استفاده قرار داد. اما در مواردی تمرینات ایزومتریک، بر دیگر ورزشها ارجحیت داده میشود. این موارد عبارتند از:
- پس از عمل جراحی
- زمانی که عضلات قادر نیستند با فشار مفصل را به حرکت وادار کنند.
- به منظور افزایش توان ماهیچهای به یک عضله خاص
- هنگامی که ضعف عضلات، انجام ورزشهای دیگر را خطرناک یا غیر ممکن میکند.
پیش از انجام این ورزشها در خصوص انجام دادن ورزشهای ایزومتریک با پزشک یا متخصص فیزیوتراپی مشورت کنید.
مزایای ورزشهای ایزومتریک
انجام تمرینات ایزومتریک پس از آسیبدیدگی یا جراحی مزایای بسیاری را برای فرد در پی دارد. برخی از این مزایا عبارتند از:
- در این تمرینات ماهیچهها در اطراف محل جراحت یا بخیه جراحی بدون کوچکترین خطری منقبض میشوند.
- ماهیچههای حول یک مفصل در دامنه مشخصی حرکت میکنند و تقویت میشوند.
- جهت انجام ورزش ایزومتریک در فیزیوتراپی نیازی به استفاده از تجهیزات خاصی نیست.
متخصص فیزیوتراپی پی میبرید که آیا تمرینات ایزومتریک در شرایط شما سودمند هستند یا خیر.
با کمک محدودیتهای ورزشهای ایزومتریک
تمرینات ایزومتریک یکی از کارآمدترین ورزشهای درمانی پس از آسیبدیدگی یا جراحی به شمار میروند، اما محدودیتهایی نیز وجود دارد. زمانی که عضلات را به صورت ایزومتریک منقبض میکنید، ماهیچه در بازه حرکتی کوتاهی توانایی و استقامت بالایی کسب میکند. به عنوان مثال، تمرین ایزومتریک خارجی شانه به این ترتیب اجرا میشود که دست در کنار بدن قرار دارد، در این حالت دامنه گردش عضلات کتف در یک حالت مشخص تقویت میشود. در واقع تقویت شدن ماهیچه تنها محدود به موقعیت مفصل در طول انجام تمرینات ایزومتریک است.
اگر قصد داشته باشید عضلات سرینی در لگن را با استفاده از تمرینات ایزومتریک تقویت کنید، مجبور هستید عضلات لگن را در یک حالت به خصوص بارها منقبض کنید. پس از اینکه این تمرین را چندین مرتبه تکرار کنید باید موقعیت مفصل لگن را تغییر دهید و انقباض ماهیچههای لگن را بار دیگر از سر بگیرید. به همین دلیل میتوان گفت انجام تمرینات ایزومتریک کمی زمانگیر است
نحوه انجام تمرینات ایزومتریک
به منظور استفاده از ورزش ایزومتریک در فیزیوتراپی، کافی است سطح صاف و مستحکمی را بیابید که بتوانید آن را هل دهید. به عنوان مثال، به منظور تقویت ایزومتریک عضلات شانه، باید در کنار دیوار بایستید و دست خود را به طرف بیرون بالا بیاورید. با دست خود دیوار را فشار دهید، در این تمرین هیچ حرکتی در اطراف مفاصل رخ نمیدهد.
در همین حال که دیوار را هل میدهید، ماهیچهها را منقبض کرده و این حالت را به مدت ۵ تا ۶ ثانیه حفظ کنید. سپس به آرامی عضلات را شل کنید. این تمرین را ۶ تا ۱۰ مرتبه تکرار کنید؛ به این ترتیب شما یک ست از تمرینات ایزومتریک شانه را به پایان رساندهاید.
جهت انجام تمرینات ایزومتریک میتوانید از بندهای غیرکشی یا لوله نیز استفاده کنید. به این منظور میتوانید لوله را در یک موقعیت خاص ثابت نگه دارید، سپس بدن را از نقطه ثقل دور کنید، بدون اینکه مفصل را حرکت بدهید. در این حالت ماهیچه در مواجه با مقاومت بالای لوله قابل ارتجاع، منقبض میشود؛ در حالی که هیچ حرکتی در اطراف مفصل روی نمیدهد. متخصص جهت انجام ورزش ایزومتریک در فیزیوتراپی تجهیزاتی از قبیل لوله و بند را در اختیار شما قرار میدهد و نحوه انجام ورزش را نیز به شما میآموزد یکی از مزایای اصلی این حرکات، امکان اجرای ساده و بدون دردسر آنها در محیط شخصی است که استمرار در تمرین را تسهیل میکند. با این حال، برای اطمینان از انجام صحیح تکنیکها و جلوگیری از هرگونه فشار اشتباه، میتوانید از خدمات تخصصی فیزیوتراپی در منزل استفاده کنید تا روند بهبودی شما زیر نظر مستقیم متخصص و در آرامش خانه طی شود
دیگر موارد استفاده از ورزشهای ایزومتریک
انجام تمرینات ایزومتریک، عضلات ماهیچه را در حالی که مفصل در یک موقعیت ثابت قرار دارد، تقویت میکند. این تمرینات قوای ماهیچهای که در حال تمرین است را نیز تجدید میکند. در این ورزش ماهیچه جهت انقباض تقویت میشود و شما متوجه تجدید قوای ماهیچههای خود میشوید. این درحالی است که با ایزومتریک پس از جراحی یا آسیبدیدگی به خوبی از مفصل نیز مراقب میکند.
فیزیوتراپی با ایزومتریک نیز ضمن استفاده از محرکهای الکتریکی برای ماهیچه نیز به کار برده میشود. اگر پس از جراحی زانو، به سادگی قادر به منقبض کردن عضلات چهار سر ران نیستید، پزشک فیزیوتراپی با ایزومتریک و استفاده از محرکهای الکتریکی عملکرد عضلات چهار سر ران را تقویت خواهد کرد. در این شرایط متخصص فیزیوتراپی به منظور تلفیق فیزیوتراپی با ایزومتریک راهنماییهای لازم را جهت تقویت عضلات چهار سر ران در اختیار بیمار قرار میدهد.
اگر دچار آسیب دیدگی شدهاید یا به تازگی تحت عمل جراحی قرار گرفتهاید، جهت انجام حرکتهای عادی و روزمره نیز با مشکل روبرو هستید، در این شرایط متخصص فیزیوتراپی در طول دوره بهبودی درمانهایی را جهت تقویت عضلات شما در نظر میگیرد.
در این حالت او تلفیقی از فیزیوتراپی با ایزومتریک را در راستای تقویت و بهبود عملکرد عضلات در نظر میگیرد. به این ترتیب در کمترین زمان ممکن و بدون اینکه خود را در معرض خطر قرار دهید؛ دوره توانبخشی را به پایان میرسانید و به روند عادی زندگی خود باز میگردید.
نتیجهگیری:
تمرینات ایزومتریک راهکاری ایمن و کلیدی در فیزیوتراپی هستند که امکان تقویت عضلات را بدون ایجاد فشار بر مفاصل یا محل جراحی فراهم میکنند. این ورزشها با تمرکز بر انقباض در وضعیت ثابت، فرآیند توانبخشی را در مراحل ابتدایی تسریع کرده و برای بازگرداندن قوای تحلیلرفته، بهویژه در ترکیب با محرکهای الکتریکی، بسیار موثرند. اگرچه اثرگذاری این تمرینات محدود به زوایای خاصی است، اما با تکرار در موقعیتهای مختلف، پایداری مفصل را بهخوبی بازیابی میکنند. بهرهگیری از این متد تحت نظر متخصص، مسیری کمخطر و هوشمندانه برای عبور از محدودیتهای حرکتی و بازگشت سریعتر به فعالیتهای روزمره است. در نهایت، ورزشهای ایزومتریک با پیوند میان ایمنی و قدرت، نقشی حیاتی در مدیریت آسیبدیدگیهای حاد و مزمن ایفا میکنند.
درباره هوم ویزیت
هوم ویزیت یک استارت آپ فعال در زمینه خدمات پزشکی و مراقبتی در منزل است که به صورت پلتفرمی کار می کند که بیماران را به پزشکان ،پرستاران و فیزیوتراپ ها وصل می کند.هوم ویزیت با همراهی تیمی مجرب و کاربلد، پزشک و فیزیوتراپ و یا متخصص مناسب با وضعیت بیمار را به منزل شما اعزام میکند.
برای مشاوره رایگان با ما تماس بگیرید. 021 4489 9378